Is Agroforestry interessant voor mijn bedrijf?

30-11-2020

Agroforestry staat volop in de belangstelling. In diverse provincies zijn al werkgroepen gestart. Maar wat is agroforestry eigenlijk en waarom staat het zo in de belangstelling?

Wat is agroforestry?

Agroforestry is een landbouwsysteem waarbij bomen en houtige gewassen (meerjarige gewassen) gecombineerd worden met akkerbouw of groenteteelt (eenjarige gewassen) of veeteelt op één perceel. Enkele voorbeelden zijn bijvoorbeeld strokenteelt waarbij bomen worden afgewisseld met akkerbouw- of groentegewassen. Bomen in combinatie met houden van vleesvee of uitloop bij kippen en varkens en bomen als natuurlijke perceelafscheiding bij melkveebedrijven.

Waarom staat het in de belangstelling?

Bomen of houtige meerjarige gewassen hebben specifieke eigenschappen die eenjarige gewassen niet hebben. Hierdoor staan mogelijkheden die nuttig zijn voor de huidige bedrijfsvoering en die mogelijkheden geven voor nieuwe verdienmodellen.

Zo benutten bomen door hun diepere beworteling nutriënten uit diepere lagen en voorkomen hiermee uitspoeling. Deze nutriënten geven ze via hun wortels of bladval weer af aan de bodem en komen zo beschikbaar voor eenjarige gewassen en het bodemleven in de toplaag. Er zijn bomen als de zwarte els die net als klavers stikstof kunnen vastleggen.

Bomen bevatten via hun bladeren en bast veel micro-elementen zoals ijzer, mangaan, koper, zink etc. of stofjes (tannines) waar een bepaalde gezondheidswerking vanuit gaat. Je ziet dieren zoals koeien van nature dan ook eten van bomen om hun mineralen tekort aan te vullen. Dit bevordert de gezondheid van de dieren.

Maar denk verder ook aan de vastlegging van CO2 en fijnstof, de landschappelijke waarde, beluchting van de bodem, schaduw voor vee, verhoging biodiversiteit, creëren van microklimaat op percelen.

Nieuwe verdienmodellen

Door nieuwe gewassen ontstaan er ook nieuwe langjarige verdienmodellen. In de eerste plaats gaat het om de vruchten zoals noten en fruit. Voordeel van deze bomen is dat ze gezien worden als landbouwgewassen waarop de huidige landbouwregelgeving van toepassing is. Maar ook de verkoop van hout voor bouwtoepassingen of biomassa behoort tot de mogelijkheden. De notensector is op dit moment een sector die zich binnen Nederland sterk aan het ontwikkelen is.

Nieuwe verdienmodellen moeten vooral gezien worden in de ecosysteemdiensten zoals vergoedingen voor CO2 vastlegging, vergoeding voor waterzuivering in bijvoorbeeld bufferstroken bij oppervlaktewater of drinkwater en vergoedingen voor landschappelijke waarden en biodiversiteit. Op dit vlak is nog veel te ontwikkelen maar zien dat er al kleine stapjes gezet worden zoals vergoedingen voor CO2-vastlegging en bij bufferstroken tegen uitspoeling naar watergangen.

Past agroforestry bij jou en je bedrijf?

Of agroforestry nu bij jou en je bedrijf past hangt van een aantal factoren af. Denk daarbij aan hoe je met vooroordelen over bomenteelt omgaat, of je nieuwe dingen, zoals de teelt van bomen, wilt leren, of je als ondernemer voor diversificatie of specialisatie wil gaan en mogelijkheden ziet in nieuwe verdienmodellen. Ook de ligging van je bedrijf is bepalend, passen bomen in het landschap, heb je te maken met weidevogelbeheer, zit je bedrijf naast watergangen, is de bodem geschikt.